I nagroda - praca nr 13

Szczecin jest jednym z największych i jednocześnie najciekawszych miast w Polsce, niestety ten metroplitarny obszar był przez długie lata zaniedbywany pod względem estetycznym. Teraz miasto staje przed swoją szansą wejścia do Europy jako zupełnie odnowione, prężne, nie bojące się nowych wyzwań, otwarte na swoich mieszkańców i turystów.
Atutem Szczecina jest jego łagodny krajobraz. Miasto malowniczo poprzecinane wodą rzek i jeziora nie przytłacza człowieka swoją skalą.

W głównym założeniu projektowym postanowiliśmy nie ograniczać się jedynie do pustej przestrzni przy ulicy Małopolskiej, jako obszar naszego działania obraliśmy całe miasto.
W procesie projektowym wybraliśmy się na poszukiwanie jego nowej twarzy. Chcemy obudzić ducha tego lekko uśpionego miasta, stworzyć miejski symbol, z którym mieszkańcy mogliby się identyfikować i za jego pomocą orientować w swojej przestrzeni. Jednocześnie chcemy za pomocą kontrastu podkreślić to co nas w Szczecinie najbardziej zachwyca.

Tak ważna i dostojna instytucja kulturalna jaką jest filharmonia często służy jedynie niewielkiej części społeczności. Wiele osób zna ją z zewnątrz niewiele od środka. My stworzyliśmy budynek, który w swoim przekazie wychodzi na przeciw swojej publiczności, emanuje emocją, która ma zachęcić przysłowiowego "zwykłego" przechodnia do uczestnictwa w rytuale odbywającym się w jego wnętrzu.
Nie jest on martwym, hermetycznym opakowaniem funkcji, posiada duszę, którą jest muzyka. Jest ważnym wyznacznikiem w przestrzeni, integralną częścią miasta, z którego się wywodzi i którego tkankę uzupełnia.
W tym projekcie bardzo ważne bylo dla nas odtworzenie dawnej tkanki, przywrócenie dawnej funkcji okaleczonemu historią miastu, podkreślenie narożnika i jednoczesnie zaakcentowanie kulturalnego serca za pomoca spektakularnego budynku o dużym ładunku emocjonalnym.
Nowy obiekt doskonale wpisuje sie w istniejacy w mieście szlak turystyczny, uzupełnia go, rewitalizuje i ożywia miasto.
Jest to współczesna ikona, swoista nowa katedra dla miasta.

I  POSZUKIANIE FORMY

Miasto Szczecin, jak duża część północnej Europy, charakteryzuje się ciężkimi budynkami, którym jednak towarzyszą ożywcze elementy w postaci pinakli, wieżyczek, gotyckich przypór, manierystycznych zdobień.
Nasza idea jest kontynuacją historycznego dziedzictwa tego regionu i cech szczególnych zarówno w zabudowie polskiej, jak i niemieckiej czy niderlandzkiej, po prostu europejskiej.
Nasza idea narodziła się z otaczającej przestrzeni, ze stromych dachów i wyraźnych pionowych podziałów sąsiadujacych budynków rezydencjonalnych, neogotyckich zdobien gmachu policji, dostojenstwa i strzelistosci szczecińskich kościolów, cieżkich klasycystyczne budynków na Wałach Chrobrego, malowniczych wież i wieżyczek obecnych w całym mieście.
Jednocześnie te same referencje odnaleźliśmy w industrialnej architekturze Szczecina, w jego dumie i sercu, w porcie, w stoczni, w długich, strzelistych ramionach dźwigów, w dumnych masztach statków, które wbijają się w niebo nad miastem.
Bardzo ważne było dla nas znalezienie równowagi pomiędzy masą a wertykalnymi strzelistymi elementami. (ilustracje 1,2,3,4)

Potraktowaliśmy budynek Filharmonii Szczecińskiej jak instrument muzyczny sam w sobie. Tworzymy go z elementów miasta, budując nowy żywy organizm, którego siłą i duszą jest przyciągająca publiczność muzyka.
Punktem wyjścia były dla nas organy, jeden z najważniejszych w nim instrumentów muzycznych, które tak jak nasz budynek złożone są z wielu drobnych elementów tworzących w sumie jedną perfekcyjną całość, doskonale współgrającą z miejscem, w którym się znajdują. W swojej formie są one dla nas idealnym odzwierciedleniem ekspresjonistycznych idei architektonicznych.
Kształtując budynek wyszliśmy od drobnych pionowych elementow, tworząc z nich następnie większe fragmenty, które wspólnie tworzą jedną całość - jeden instrument. (ilustracje 5,6)

Kierowało nami ekspresjonistyczne myślenie o architekturze. Zastosowaliśmy w projekcie bezpośrednie odniesienie do tego ruchu, opierającego się na łamaniu geometrii poszukiwaniu nowego rytmu, przekazywaniu emocji, tak samo jak działa muzyka.
Projektując Budynek Filharmonii mieliśmy przed oczami pomnik Róży Luksemburg Miesa van deRohe, rysunki Ferrisa, modele Wassiliego Luckhardta.
Wszystkie te przetworzone dane przetransponowaliśmy na nasz budynek. Proste podziały wertykalne przedstawiliśmy w wolumetryczny sposób.
Połączyliśmy formę z funkcją, stworzyliśmy nowy instrument o niespotykanej dotąd skali, tym instrumentem jest cały budynek filharmonii. (ilustracje 7,8,9,10)

Forma budynku zaczerpnięta jest z miasta lecz jednocześnie budynek stoi w jawnej opozycji do zastanej tu sytuacji. Przeciwstawia się panującej szarości a w zamian podkreśla istotę swojej lokalizacji.

Jest symbolem miasta które będzie, które dzieje sie w tej chwili.
Jako materiał do konstrukcji użyliśmy szkła. By pokazać kontrast w stosunku do otoczenia stworzyliśmy obiekt lśniacy, błyszczący, transparentny, skierowny ku górze.
Szkło jako jeden z ulubionych materiałów architektów ekspresjonistów pozwolił nam na przetworzenie naszej idei i stworzenie nowej jakości.
Nasz budynek jest jak cenny minerał, kryształ, zmienia się wraz ze zmianami pory dnia i roku. W ciągu dnia jest lśniącym jasnym obiektem na tle ciemnego nieba. W nocy staje sie spektakularną świecącą katedrą, światłem Szczecina.
Jest niczym latarnia morska w centrum miasta dla ludzi jedynie przez nie przejeżdzających, akcentuje je i podkreśla jego wyjątkowy charakter.
Widoczne na elewacji cienie drzew, wędrujące po ścianach światło słoneczne, reflektory przejeżdżających nocą samochodów, sprawiają, że budynek jest otwarty zarówno dla ludzi przebywających w jego wnętrzu.
Ta gra refleksów pozwala na ciągły kontakt wnętrza z zewnętrzem. (ilustracje 11,12)

II  PROGRAM FUNKCJONALNY , MATERIAŁY, KONSTRUKCJA

Rozwiązania komunikacyjne
Dojścia piesze do budynku znajdują się od strony Placu Solidarności i Placu Hołdu Pruskiego.
Nowoprojektowany budynek Filharmonii Szczecińskiej posiada dwupoziomowy parking podziemny, o powtarzalnym rzucie, przeznaczony zarówno dla gości jak i pracowników instytucji, wjazd znajduje się od strony ulicy Małopolskiej w miejscu obecnego wjazdu na parking terenowy.
Od strony Placu Hołdu Pruskiego znajduje się odpowiednio przystosowany chodnik, na który możliwy jest wjazd samochodami ciężarowymi obsługującymi dostawy instrumentów orkiestr przyjezdnych do filharmonii. Z chodnika samochód bezpośrednio wjeżdza na północną część działki gdzie znajduje się strefa dostaw. Dystrybucja sprzętu wewnątrz budynku możliwa jest dzięki ruchomej platformie towarzyszącej śluzie rozładowczej.
Chodnik umożliwia także obsługę dostaw do restauracji oraz wjazd samochodami uprzywilejowanymi jak karetki pogotowia oraz wozy transmisyjne na północny teren działki.

Rozwiązania funkcjonalne
Budynek posiada cztery kondygnacje nadziemne oraz dwie podziemne.
Przestrzeń wewnątrz budynku kształtujemy za pomocą wycinania ze stworzonego przez nas bloku, kolejnych części funkcjonalnych.

Główne wejście do budynku znajduje się w południowo-zachodnim narożniku budynku, na skrzyżowaniu ulic Małopolskiej i Jana Matejki.
Od strony Placu Hołdu Pruskiego znajduje się osobne wejście do restauracji (mogącej działać niezależnie od głównej funkcji) a od strony Placu Solidarności wyjście z parkingu podziemnego.
Wejście służbowe do budynku znajduje się po północnej stronie obiektu.

Główny hall-foyer, zajmuje największą część parteru budynku, jest wysoką reprezentacyjną przestrzenią przechodzącą przez wysokość całego budynku. Z hallu możliwa jest swobodna komunikacja do wszystkich przestrzeni funkcjonalnych Filharmonii. Bezpośrednio do niego przylega zespół szatni i sanitariatów. W centrum umieszczony jest punkt sprzedaży biletów wraz z informacją i recepcją.
Hall sam w sobie tworzy wielofunkcyjną przestrzeń, która może służyć pod wystawy, wernisaże czy inne imprezy artystyczne.
Bezpośrednio z hallu możliwe jest przejście do funkcji towarzyszacych obiektowi; sali konferencyjnej, restauracji oraz bawialni dla dzieci.
Dwie sale koncertowe zajmują przestrzen drugiej i trzeciej kondygnacji.
Duża sala koncertowa posiada ksztalt "pudełka po butach" jest to doskonała akustycznie forma dla tego typu obiektu.
Scena dużej sali koncertowej jest jej sercem. Publiczność otacza scenę na wyskości balkonów. Możliwe jest także opcjonalne wykorzystanie przestrzeni przeznaczonej na chór na przestrzeń dla publiczności, gdy chór podczas koncertu nie jest obecny. Nad salą górują organy, które posiadają wlasną przestrzeń po tylnej stronie sceny.
Takie uksztaltowanie sali pozwala na dużą dowolność w przeprowadzaniu widowisk przy zachowaniu dobrych warunkow akustycznych.
Jednocześnie tak uksztaltowana przestrzeń pozwala na pozbawiony wyraźnych przestrzennych barier kontakt słuchaczy z muzyką.
Dzięki ruchomym elementom stropu możliwa jest regulacja czasu pogłosu wewnątrz Sali.
Mała sala koncertowa posiada rownież podobny prostopadlościenny kształt, jest jednak jeszcze bardziej mobilna. Umożliwia ona zupełną dowolność w realizacji koncertów w jej wnętrzu, nawet tych najbardziej innowacyjnych i eksperymentalnych. Sala dzięki swojemu ukształtowaniu pozwala, w razie potrzeby, na zredukowanie bądź zupełne usunięcie konstrukcji widowni, tworząc całkowicie wolną przestrzeń.
Na pierwszym piętrze budynku sale posiadają wspólne foyer, tworzące optyczną całość z przestrzenią głównego hallu. W razie potrzeby możliwe jest rozdzielenie foyer w taki sposób aby każda z sal mogła być obsługiwana niezależnie.
Z drugiego piętra budynku dostajemy się na poziom balkonów dużej sali, a za kulisami na tym poziomie znajduje sie salonik reprezentacyjny z widokiem na Plac Solidarnści.

Obie sale koncertowe oraz hall główny są doświetlane światłem dziennym z świetlików umieszczonych w dachu. Hall główny i foyer doświetlają również transparentne ściany całego budynku.

Ostatnia kondygnacja budynku to przestrzenie dla artystow, pomieszczenia administracyjne oraz pokoje gościnne.
Te przestrzenie podzielone są za pomocą dwóch osi komunikacyjnych, na dwa bloki, dla muzyków oraz administracji, posiadające duże walory estetyczne kształtowane przez bogato rozrzeźbiony dach, którego kolejne części wydzielają poszczególne partie. Tak ukształtowana przestrzeń ma sprzyjać artystycznemu skupieniu i pracy artystów. Fonoteka otwiera sie widokiem na Plac Solidarności.

Cała wschodnia część obiektu to pas techniczno slużbowy. Obsługuje on artystów oraz serwis zapewnia doskonały dostęp do sal koncertowych, na każdym ich poziomie.
Niezależne służbowe wejście do tej części znajduje się w pn-wsch narożniku budynku.

Konstrukcja, rozwiązania techniczne, materiały

Budynek został zaprojektowany w konstrukcji stalowej.
Konstrukcja budynku opiera się na regularnej siatce 8 na 8 metrów co daje optymalne możliwości konstrukcyjne oraz relizacyjne.

Fasada

Elewacja budynku to podwójna szklana membrana na stalowym szkielecie.
Fasada wykonana jest z dwóch szklanych ścian wykonanych z pionowych profili z laminowanego szkła typu "flutex", grubości 19 mm, na aluminiowym szkielecie umieszczonych od siebie Pustka powiertrzna pomiędzy zewnetrzną a wewnetrzną stroną fasady stanowi izolację termiczną budynku, cyrkulacje powietrza oraz kontrole temperatury wewnątrz pustki umożliwia system urządzeń nawiewu ciepłym powietrzem umieszczony w dolnej części fasady. Przestrzeń ta jest również miejscem pod instalacje i techniczne wyposażenie budynku.
Transparentne ściany budynku oraz świetliki umieszczone w dachu umożliwiają doświetlanie budynku światłem dziennym.

Sposób wykończenia wnętrz, materiały

Proponujemy proste wykończenie wnętrz unikające widocznych podziałów.
W strefach komunikacji epoksydowe posadzki przemysłowe gwarantujące trwałość i łatwość utrzymania.
Pionowe powierzchnie w przestrzeniach komunikacyjnych wykończone w technologii karton gips.
Stropy podwieszane z płyt kartonowo gipsowych na galwanizowanej konstrukcji, malowane farbą emulsyjną.

W hallu głównym restauracji, sali konferencyjnej posadzki z betonu architektonicznego polerowanego i lakierowanego W hallu głównym ściany wykończone w betonie architektonicznym polerowanym i lakierowanym koloru białego z aluminiowymi wykonczeniami przy stropie.
Duża sala koncertowa, posadzka drewniana z paneli dębowych malowana na czarno na metalowej konstrukcji tworzącej przestrzeń pod instalacje klimatyzacji sali. Ściany sali wykończone są metalowymi panelami (stop aluminum i magnezu) w kolorze złotym. Płyty te mocowane są do ścian na drewnianym podkładzie z płyt DM. Nadają one kolor i charakter sali. Światło wpadające do sali poprzez świetliki, jak również sztuczne oświetlenie wędrując po ścianach wibruje dając tym samym dodatkowe efekty estetyczne podczas koncertów.
Posadzka sceny jest wykończona tymi sami dębowymi płytami jak cała powierzchnia widowni. Strop sali to panele akustyczne o regulowanej pozycji (kąt, wysokość) w zależności od koncertu na konstrukcji drewniano - stalowej, w kolrze czarnym.
Mała sala koncertowa wykończona jest w całości dębowymi panelami malowanym na kolor czarny.
Przestrzenie dla artystów oraz administracji na ostatniej kondygnacji wykończone w technologii karton gips, posadzki epoksydowe bez wyraźnych podziałów. Doświetlenie światłem dziennym poprzez duże świetliki w dachu.
Przestrzenie techniczne oraz parking wykończone są w betonie malowanym farbami epoksodowymi bez dodatkowych wykończeń.
Cały budynek wyposażony jest w system tryskaczy wspomagający ochrone przeciwpożarową budynku.
 

• Fabrizio Barozzi - główny projektant
• Alberto Veiga - główny projektant
• Petra Jossen - współpraca autorska
• Agnieszka Samsel - współpraca autorska
• Tanja Oppowa - współpraca
• Antonio Pinto - współpraca

inspiracje  |  praca następna  |  strona SARP