Wyróżnienie - praca nr 32

1. USYTUOWANIE BUDYNKU I SPOSÓB ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI INWESTYCJI

Budynek filharmonii na działce nr 3/11 u zbiegu ulicy Małopolskiej i placu Hołdu Pruskiego zlokalizowano w liniach zabudowy historycznego, dziś już nieistniejącego, budynku Konzerthausu. Budynek przylega do bezokiennej ściany Komendy Policji znajdującej się na działce obok i wypełnia swoją powierzchnią niemal całą działkę nr 3/11. Jej niezabudowaną częścią pozostał jedynie pas terenu o szerokości 4-ch metrów, przebiegający wzdłuż parceli sąsiedniej po stronie północnej projektowanego obiektu.
Wejścia główne dla publiczności zlokalizowano od strony ulicy Małopolskiej i od strony Placu Hołdu Pruskiego w narożniku budynku. Wejście dla obsługi i artystów usytuowano obok wjazdu do garażu podziemnego od strony ulicy Małopolskiej w pobliżu styku z budynkiem Komendy Policji.
W parterze budynku, także od ulicy Małopolskiej, zaprojektowano niszę umożliwiającą samochodom ciężarowym podjazd tyłem do rampy i do śluzy rozładowczej. Tą drogą przewiduje się dojazd gospodarczy i dostawę instrumentów.
Wzdłuż ściany usytuowanej od strony Placu Hołdu Pruskiego na parterze, wyniesiony ponad poziom chodnika, znajduje się podcień mieszczący zewnętrzną - letnią część kawiarni .

2. ORGANIZACJA FUNKCJONALNA BUDYNKU

a) Na kondygnacji parteru -"POZIOM 0", około 1 m ponad poziomem chodnika, znajduje się hall wejściowy pełniący rolę przedsionka, w którym usytuowano kasy i pomieszczenie dozoru. Do przedsionka prowadzą schody i dojeżdża osobna winda z garażu w podziemnych kondygnacjach.
W części centralnej znajduje się hall główny, mieszczący funkcję szatni i toalet dla publiczności. Pełni on jednocześnie funkcję głównego węzła komunikacyjnego i foyer filharmonii. Z hallu na poziom sal koncertowych prowadzą dwie szerokie klatki schodowe i winda osobowa. Z hallu również dostępne są pomieszczenia administracyjne filharmonii zlokalizowane na parterze części północnej oraz zaplecze z pomieszczeniami socjalnymi dla pracowników obsługi. Przy hallu zlokalizowano salę konferencyjną, bawialnię dla dzieci i kawiarnię.
Do części mieszczącej pomieszczenia obsługi prowadzi niezależne wejście od strony ulicy Małopolskiej. Służyć będzie ono jednocześnie artystom jako dojście do garderób i sal prób, znajdujących się na wyższych kondygnacjach.
Rampa i śluza, służące rozładunkowi sprzętu i instrumentów, połączone zostały dźwigiem towarowo - osobowym z magazynami i pomieszczeniami technicznymi na poziomie sceny, na poziomie pod sceną i z tarasem na dachu.

b) Kondygnacja 2-ga -"POZIOM +0,5", mieści pomieszczenia garderób orkiestry, solistów, dyrygenta, a także dwa pokoje gościnne, bibliotekę z fonoteką i pomieszczenia gospodarcze konserwatora. Pod sceną dużej sali koncertowej zlokalizowano magazyn instrumentów z podnośnikiem na poziom sceny oraz przestrzeń na instalacje klimatyzacyjno -wentylacyjne. Urządzenia powodujące hałas i drgania np. wentylatory czy agregaty chłodnicze zostaną umieszczone na dachu części zapleczowej budynku i odseparowane od elementów konstrukcyjnych sal koncertowych. Kondygnacja ta jest oddzielona od części przeznaczonej dla publiczności, a połączona z zapleczem filharmonii trzema klatkami schodowymi dla artystów i pracowników obsługi.

c) Kondygnację 3-cią - "POZIOM +1", zajmuje mała sala koncertowa na 200 miejsc i dolna część widowni dużej sali na 910 miejsc . Wejścia dla publiczności do sal koncertowych usytuowano z obszernej przestrzeni wspólnego kuluaru. Z tego poziomu prowadzą klatki schodowe i windy dla widzów na wyższe kondygnacje i balkon dużej sali koncertowej. Scena dużej sali wyposażona zostanie w mobilne podesty umożliwiające jej aranżację stosownie do aktualnych potrzeb wykonawczych. Tylną ścianę sali na całej jej wysokości oraz pomieszczenia pod górnym poziomem sceny przeznaczono na umieszczenie organów 60-głosowych. W części zapleczowej poziomu "+1" mieszczą się sale prób, magazyny instrumentów i sprzętu scenicznego, palarnia, bufet - kiosk, salonik z zapleczem, poczekalnie wykonawców przed wejściem na sceny, pomieszczenia dla obsługi scen, a także studia nagraniowe dla dużej i małej sali koncertowej.
d) Kondygnacja 4-ta - "POZIOM +1,5" , to, w części dla publiczności, wyższe poziomy sali koncertowej dostępne z kładek zawieszonych w przestrzeni kuluarowej. Część zapleczową tej kondygnacji zajmują garderoby chóru.
W części południowej kondygnacji usytuowano taras letni dostępny z przestrzeni kuluarowej i od strony zaplecza, a przeznaczony do rekreacji w czasie antraktów i jako miejsce kameralnych koncertów pod gołym niebem.
e) Kondygnacja najwyższa - "POZIOM +2", to balkony dużej sali koncertowej, do których dostęp umożliwiają schody i windaz kuluaru na poziomie "+1" w łukowo ukształtowanym narożniku budynku od strony północno -zachodniej.
f) Kondygnacje podziemne - "POZIOM -1 i -2", zajmuje garaż na 161 samochodów osobowych oraz pomieszczenia techniczne przyłączy, węzeł ciepłowniczy, maszynownie wind i pomieszczenia pracowników ochrony.

3. ROZWIĄZANIA TECHNICZNO - MATERIAŁOWE

a) Konstrukcja i wykończenie budynku:
- ściany, klatki schodowe i stropy - żelbetowe, monolityczne, ściany części zapleczowej murowane z pustaków ceramicznych i cegły pełnej,
UWAGA! Ściany korpusów sal koncertowych będą oddylatowane na całej swojej wysokości, od fundamentów po dach, od konstrukcji pozostałej części budynku w celu lepszego odizolowania do hałasu i drgań przenikających z zewnątrz budynku.
- przekrycie sal koncertowych - dźwigary z drewna klejonego, blacha trapezowa z warstwą izolacji z wełny mineralnej i warstwą zewnętrzną z blachy aluminiowej,
- pokrycie dachów części zapleczowej - stropodach płaski kryty materiałami bitumicznymi, taras o nawierzchni drewnianej,
- ocieplenie i izolacja ścian zewnętrznych - wełna mineralna o podwyższonej izolacyjności akustycznej,
- okładziny zewnętrzne - kamień polerowany na ścianach fasady od strony ulic, na ścianach sal koncertowych arkusze blachy powlekanej w kolorze metaliczno-złotym, część zapleczowa od strony północnej otynkowana i malowana na kolor popielato szary,
- przeszklenia ścian hallu i kuluarów - fasada szklana o konstrukcji aluminiowej,
- posadzki w hallach, foyer, kuluarach - płyty kamienne,
- podłogi w salach koncertowych i w pomieszczeniach dla muzyków - z drewna twardego,
- posadzki w garażach i pomieszczeniach technicznych - beton zaimpregnowany i utwardzany powierzchniowo,
- ściany i sufity w salach koncertowych wykończone materiałami i elementami gwarantującymi osiągnięcie właściwych parametrów akustycznych, z możliwością wprowadzania zmian ustawień zgodnie aktualnymi potrzebami spektaklu,
- wykończenie wnętrz kuluarów, hallu, kawiarni, sali konferencyjnej - kamień, tynki strukturalne i blacha w kolorze złotym na ścianach, stolarka drzwiowa i meble drewniane, ślusarka wewnętrzna i balustrady - stal polerowana i szkło hartowane.

b) Wyposażenie w instalacje:
poza standardowymi instalacjami wod-kan, elektrycznymi i centralnego ogrzewania zasilanymi z sieci miejskich, budynek zostanie wyposażony w instalacje klimatyzacji i wentylacji mechanicznej.

4. FORMA BUDYNKU A INSPIRACJE

a) Bezpośrednią inspiracją dla przyjętej formy budynku były materiały archiwalne Konzerthausu z czasów przedwojennych i fotografia jego zrujnowanych ścian zewnętrznych z okresu tuż przed ostateczną rozbiórką na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Ażurowa, kamienna ściana , usytuowana dokładnie w miejscu historycznej fasady, odtwarza dawne gabaryty. Jej główne podziały kompozycyjne przejęto z pierwotnego układu pilastrów, gzymsów i rzędów otworów okiennych.
Korpusy sal koncertowych, spięte lekkimi przeszklonymi przestrzeniami kuluarów, wyłaniające się spoza masywnych murów stanowią drugi plan kompozycji bryły budynku.
Najważniejsze części obiektu - sale koncertowe, uformowane w kształcie metalicznie połyskujących złocistymi okładzinami walców, obrazują dostojność i magię odbywanych wewnątrz "misteriów". Są symbolem wzniosłości i ponadczasowości najbardziej abstrakcyjnej ze wszystkich dziedzin działalności artystycznej oraz próbą zmaterializowania transcendentnej natury muzyki. Spotęgowaniu wrażenia niezwykłości sprzyjać ma gra światła przedostającego się rzędami drobnych otworów wyciętych w błyszczących ścianach. W dzień przez perforacje te światło przenika do wewnętrznej przestrzeni kuluarów. Natomiast w nocy, poświata wywołana iluminacją wnętrza, będzie emitowana w otaczającą przestrzeń w postaci snopów światła. Monumentalny styl architektury, do pewnego stopnia wyniosły i pomnikowy charakter użytych do jej wykreowania form, nadaje należną, odświętną oprawę funkcji pełnionej przez filharmonię.
Zaokrąglona ściana obejścia sali głównej od strony północno zachodniej nawiązuje do podobnie ukształtowanego zakończenia budynku przedwojennego, zaś usytuowanie sali po przekątnej działki zdeterminowane zostało przyjętym założeniem o uzyskaniu jak największej długości sali dla uzyskania dobrej akustyki (patrz punkt opisu poniżej).

b) O wielkości głównych pomieszczeń w budynku zadecydowały potrzeby inwestora odnośnie ilości widzów, liczebności orkiestry i chóru oraz ilości osób personelu techniczno - administracyjnego. Przyjęty kształt i gabaryty wewnętrzne sal koncertowych wynikają z przeprowadzonych analiz:
- w zakresie spełnienia warunku dobrej widoczności sceny z każdego miejsca widowni- zastosowano pochyłą podłogę , podwyższone loggie pod ścianami bocznymi i ścianą tylną oraz opadające w kierunku sceny balkony,
- w zakresie prawidłowego rozchodzenia się fal dźwiękowych i uzyskania optymalnych parametrów akustycznych (w tym czasu pogłosu 1,8- 2,1s dla dźwięku o częstotliwości 1000 Hz i natężeniu 60 dB) - zastosowano następujące rozwiązania:
- przyjęto rzut sali w kształcie zbliżonym do wydłużonego, stosunkowo wąskiego prostokąta o szerokości 23,0m umożliwiający wzmocnienia wczesnych odbić dźwięku,
- tylną ścianę sali wyłożono materiałem pochłaniającym dźwięk w celu uniknięcia efektu echa,
- płytkie balkony z trzech stron widowni umożliwiają dobrą słyszalność także dla miejsc usytuowanych przy ścianach,
- zastosowano system dyfuzyjnych ekranów akustycznych podwieszonych do konstrukcji dachu, zamocowanych do ścian bocznych i wokół sceny, a także rozrzeźbioną strukturę ścianek i balustrad loggi i balkonów w celu zapewnia korzystnego rozproszenia dźwięku,
- w zakresie ewakuacji pożarowej.

c) Zastosowane parametry geometrii przestrzeni wewnętrznej sali koncertowej wzorowano na sprawdzonych rozwiązaniach w słynnych sal takich jak: Opera w Sydney, Binyanei Ha'Oomah w Jerozolimie, Fredric Mann Auditorium w Tel Avivie, NHK Hall w Tokyo, Megaron Concert Hall w Atenach czy Filharmonia w Berlinie.